اگر شما یا یکی از اطرافیانتان میگرن را تجربه کرده باشید، احتمالاً میدانید که میگرن فقط یک سردرد ساده نیست. میگرن میتواند زندگی روزمره، تمرکز، روابط اجتماعی و حتی عملکرد شغلی را بهطور جدی تحتتأثیر قرار دهد. پژوهشها نشان میدهد بیش از یک میلیارد نفر در جهان با میگرن زندگی میکنند و این اختلال یکی از شایعترین دلایل ناتوانی در سنین فعال زندگی است.
گردآوری و ترجمه : دنیا نهضت – روانشناس
خلاصه و ترجمه : Understanding Migraine: Epidemiology, EEG
Abnormalities, and the Potential of Neurofeedback
Training
میگرن چیست و چرا اتفاق میافتد؟
میگرن یک اختلال عصبی پیچیده است که معمولاً بهصورت سردردهای ضرباندار (اغلب یکطرفه)، حساسیت به نور و صدا، تهوع و گاهی استفراغ بروز میکند. در حدود یکچهارم افراد، میگرن با «اُرا» همراه است؛ علائمی مثل دیدن نورهای چشمکزن، گزگز بدن یا اختلال موقت در گفتار که قبل از شروع درد ظاهر میشوند.
برخلاف باور قدیمی، امروز میدانیم که میگرن فقط به دلیل مشکل در رگهای خونی نیست. مغز نقش اصلی را بازی میکند. در افراد مبتلا به میگرن، مغز نسبت به محرکها (نور، صدا، استرس، کمخوابی، تغییرات هورمونی و…) بیشازحد حساس است. این حساسیت میتواند باعث فعال شدن مسیرهای درد و شروع حمله میگرنی شود.
مغز میگرنی چه تفاوتی با مغز سالم دارد؟
مطالعات تصویربرداری و ثبت امواج مغزی (EEG) نشان دادهاند که مغز افراد مبتلا به میگرن، الگوهای فعالیت متفاوتی دارد. برخی نواحی مغز که با پردازش درد، هیجان و توجه مرتبط هستند (مثل قشر پیشپیشانی، سینگولیت قدامی و آمیگدالا) ممکن است بیشفعال یا ناهماهنگ عمل کنند.
همچنین در EEG، تغییراتی در امواج مغزی دیده میشود؛ مثلاً افزایش برخی امواج سریع (بتا) یا امواج کند (دلتا). این یافتهها به ما میگویند که میگرن فقط «احساس درد» نیست، بلکه با نحوه تنظیم فعالیت مغز ارتباط مستقیم دارد.
نوروفیدبک چیست؟
نوروفیدبک یک روش غیرتهاجمی و بدون دارو است که به افراد کمک میکند فعالیت مغز خود را بهتر تنظیم کنند. در جلسات نوروفیدبک، با استفاده از حسگرهایی که روی سر قرار میگیرند، امواج مغزی ثبت میشود. سپس این اطلاعات بهصورت بازی، تصویر یا صدا به فرد بازخورد داده میشود.
به زبان ساده، مغز یاد میگیرد چه زمانی در حالت متعادلتری قرار دارد و بهتدریج این الگو را تکرار میکند. این فرآیند شبیه یادگیری یک مهارت جدید است؛ بدون نیاز به تلاش آگاهانه یا «فکر کردن».
نوروفیدبک چگونه به میگرن کمک میکند؟
هدف نوروفیدبک در میگرن، کاهش الگوهای مغزی ناسازگار و تقویت الگوهای متعادلتر است. پژوهشها نشان دادهاند که در بسیاری از افراد
- تعداد حملات میگرن کاهش پیدا میکند
- شدت درد کمتر میشود
- وابستگی به داروهای مسکن کاهش مییابد
- کیفیت خواب، تمرکز و تنظیم هیجانی بهبود پیدا میکند
در برخی مطالعات، بیش از نیمی از افراد کاهش قابلتوجه (حتی بیش از ۵۰٪) در دفعات میگرن را گزارش کردهاند.
آیا نوروفیدبک جای دارو را میگیرد؟
برای همه افراد پاسخ یکسان نیست. نوروفیدبک میتواند بهتنهایی یا در کنار درمان دارویی و رواندرمانی استفاده شود. بسیاری از متخصصان تأکید میکنند که ترکیب روشها (دارو، اصلاح سبک زندگی، مدیریت استرس و نوروفیدبک) بهترین نتایج را ایجاد میکند.
میگرن یک اختلال چندبعدی است که ذهن، مغز و بدن را درگیر میکند. نوروفیدبک با هدف قرار دادن تنظیم مغز، رویکردی نوین و امیدوارکننده برای کاهش درد و بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا به میگرن است. اگر از سردردهای مزمن خسته شدهاید و به دنبال راهی علمی، ایمن و غیردارویی هستید، مشاوره با متخصص نوروفیدبک میتواند یک قدم مهم و آگاهانه باشد.