از دست دادن فرزند یکی از دردناکترین تجربههای انسانی است. اما چیزی که کمتر درباره آن صحبت میشود، تأثیر عمیق این سوگ بر رابطه زوجین است. بسیاری از زوجها بعد از تجربه سوگ فرزند، با تغییرات جدی در صمیمیت، رضایت زناشویی و حتی کیفیت زندگی مواجه میشوند. تجربه سوگ فرزند، میتواند ساختار رابطه را به شکل قابلتوجهی تغییر دهد؛ گاهی باعث نزدیکی بیشتر و گاهی موجب فاصله عاطفی شود.
نویسندگان: مردای و همکاران (۲۰۲۵)
خلاصه و ترجمه: دکتر نرگس حسینی نیا، زوج درمانگر
سوگ فرزند چگونه رابطه زناشویی را تحت تاثیر قرار میدهد؟
سوگ فرزند معمولاً در چند حوزه اصلی رابطه اثر میگذارد:
کاهش رضایت زناشویی
غم شدید، احساس گناه، خشم یا درماندگی میتواند باعث شود زوجین کمتر از رابطه خود احساس رضایت کنند. هر فرد به شیوه متفاوتی سوگ را تجربه میکند و همین تفاوتها گاهی سوءتفاهم ایجاد میکند.
تغییر در صمیمیت عاطفی
برخی زوجها در سوگ به هم نزدیکتر میشوند، اما در برخی موارد یکی از طرفین منزوی میشود. اگر یکی نیاز به صحبت کردن داشته باشد و دیگری سکوت را ترجیح دهد، فاصله عاطفی ایجاد میشود.
افزایش تعارضهای پنهان
تفاوت در شیوه عزاداری میتواند منجر به قضاوتهای درونی شود؛ مثل اینکه «چرا او کمتر گریه میکند؟»، «چرا او نمیخواهد دربارهاش حرف بزند؟» این افکار اگر بیان نشوند، به مرور رابطه را تحت فشار قرار میدهند.
افت کیفیت زندگی
سوگ میتواند سلامت روان، خواب، عملکرد اجتماعی و حتی وضعیت شغلی والدین را تحت تاثیر قرار دهد. وقتی کیفیت زندگی پایین میآید، طبیعی است که رابطه هم آسیب ببیند.
چرا سوگ میتواند زوجین را از هم دور کند؟
یکی از مهمترین یافتهها این است که تفاوت در سبک سوگواری عامل کلیدی تنش در رابطه است.
به طور کلی افراد در سوگ به دو شکل واکنش نشان میدهند:
- سوگ هیجانی (ابراز گریه، صحبت کردن، یادآوری خاطرات)
- سوگ درونی یا عملکردی (مشغول شدن به کار، سکوت، تمرکز روی مسئولیتها)
هیچکدام اشتباه نیست. مشکل زمانی ایجاد میشود که زوجین تصور کنند شیوه خودشان «درست» و شیوه طرف مقابل «بیتفاوتی» است.
آیا سوگ میتواند رابطه را قویتر کند؟
بله. آخرین مطالعات انجام شده نشان دادند در برخی زوجها، تجربه سوگ باعث افزایش همدلی، معنابخشی مشترک و نزدیکی عاطفی عمیقتر شده است. زوجهایی که توانستهاند درباره احساساتشان گفتوگو کنند، یکدیگر را قضاوت نکنند، سوگ را «دشمن مشترک» ببینند نه «تقصیر همسر» رابطه پایدارتری داشتهاند.
برای زوج هایی که در حال تجربه سوگ هستند …
تفاوتها را بپذیرید
شیوه سوگواری هر فرد منحصر به فرد است. تلاش برای تغییر همسر، رابطه را آسیبپذیرتر میکند.
گفتوگوی امن ایجاد کنید
لازم نیست هر روز درباره فقدان صحبت شود، اما فضایی ایجاد کنید که هر زمان یکی نیاز داشت، بتواند احساسش را بیان کند.
از حمایت تخصصی کمک بگیرید
زوجدرمانی در دوران سوگ میتواند از فروپاشی رابطه جلوگیری کند. مراجعه به روانشناس نشانه ضعف نیست؛ نشانه مسئولیتپذیری است.
مراقبت از خود را جدی بگیرید
خواب، تغذیه، فعالیت بدنی و ارتباط اجتماعی پایههای تنظیم هیجان هستند. بدون مراقبت فردی، رابطه هم فرسوده میشود.
سوگ فرزند میتواند رابطه زوجین را به شدت تحت تأثیر قرار دهد؛ از کاهش رضایت زناشویی تا تغییر در صمیمیت و کیفیت زندگی. اما این تجربه الزاماً به معنای پایان رابطه نیست. با آگاهی، گفتوگوی سالم و حمایت تخصصی، بسیاری از زوجها میتوانند از دل این بحران، پیوندی عمیقتر بسازند. به خاطر داشته باشید سوگ یک مسیر است، نه یک مقصد؛ عبور از آن به تنهایی ضروری نیست.