شرم؛ هیجانی که همیشه شبیه شرم به نظر نمی‌رسد

وقتی درباره شرم صحبت می‌کنیم، اغلب تصویری آشنا در ذهنمان شکل می‌گیرد: فردی که سرش را پایین انداخته، خجالت‌زده است، از نگاه دیگران فرار می‌کند و آرزو می‌کند دیده نشود. اما واقعیت این است که شرم همیشه به این شکل ظاهر نمی‌شود. یادداشتی از دکتر پیمان دوستی بسیاری از افرادی که با شرم دست‌وپنجه نرم … ادامه

آیا انعطاف پذیری روان‌شناختی، می‌تواند حلقه اتصال ACT و طرحواره‌درمانی باشد؟

در طرحواره‌درمانی، ما با ساختارهای عمیق و نسبتاً پایدار شخصیت سروکار داریم؛ الگوهایی که در کودکی شکل گرفته‌اند و در بزرگسالی در موقعیت‌های فعال ساز، دوباره پدیدار می‌شوند. بر اساس این ساختارهای عمیق، نوسان‌های لحظه به لحظه‌ای تحت عنوان ذهنیت‌های (حالت‌های) طرحواره‌ای (Schema Modes) به شکل شناخت، هیجان یا رفتار، در ما فعال می‌شود. یادداشتی … ادامه

وقتی صمیمیت، تبدیل به احساس «تهدید» می‌شود

برای افرادی که از اختلال شخصیت مرزی (BPD) رنج می‌کشند، گاهی یک اتفاق کوچک —یک مکث در پیام، یک لحن متفاوت، یا تأخیر در تماس — به‌سرعت به «خطرِ رهاشدگی» تبدیل می‌شود. نتیجه؟ موج هیجان بالا می‌آید: خشم، ترس، اندوه یا درماندگی. و آن‌چه بیرون می‌ریزد، گاهی بیش از واقعیتِ موقعیت است؛ اما برای فرد، … ادامه

از ترس ترک شدن، تا طغیان‌های هیجانی شدید در اختلال شخصیت مرزی

بسیاری از افرادی که با اختلال شخصیت مرزی (BPD) دست و پنجه نرم می‌کنند، لحظاتی را به یاد می‌آورند که هیجان‌هایشان ناگهان شدت گرفته‌اند؛ گویی طوفانی درونی در چند ثانیه شکل می‌گیرد و ناگه انفجاری از خشم رخ می‌دهد. یادداشتی از دکتر پیمان دوستی این طغیان هیجانی، نه ضعف است و نه «نمایش»؛ بلکه نتیجه‌ی … ادامه

وسواس، غریزه‌ای که به خطا رفته است

وسواس را به عنوان غرایزی برای بقا در نظر بگیرید که به خطا رفته‌اند. به طور کلی، غرایز ما سبب می‌شود که در بسیاری از موارد، ما بدون نیاز به یادگیری، خطرات را بشناسیم. یادداشتی از دکتر پیمان دوستی در وسواس، مکانیزم هشدار مغز، در شرایط عدم وجود تهدید هم، واقعی عمل می‌کند. در واقع، … ادامه

درمان شرم، ساختن تصویری بی‌نقص از خود نیست

در حالی که شرم یک هیجان ناخوشایند است، منشا آن در بقای ما به عنوان یک گونه نقش دارد. از آنجایی که ما می‌خواهیم پذیرفته شویم، شرم یک ابزار تکاملی است که همه ما را تحت کنترل نگه می دارد. یادداشتی از دکتر پیمان دوستی شرم به ما کمک کرده است تا: ۱) خصومت کمتری … ادامه

وقتی طرحواره فعال می‌شود، ACT چگونه کمک می‌کند؟

خیلی وقت‌ها مشکل ما فقط این نیست که یک هیجان داریم؛ مسئله این است که در لحظه‌ی فعال شدن یک طرحواره، «خودِ ما» هم جابه‌جا می‌شود. انگار یک نسخه‌ی خودکار از ما روشن می‌شود: یا دنبال تأیید می‌گردیم، یا از رها شدن می‌ترسیم، یا زود قضاوت می‌کنیم، یا مدام از خودمان دفاع می‌کنیم— حتی اگر … ادامه

بازسازی زندگی پس از تجربه جنگ یا بحران با اصول ACT

ما انسان‌ها، حتی اگر از قبل، بارها و بارها انواعی از سناریوهای مختلف درباره جنگ یا بحران را با خودمان مرور کرده باشیم، اما بازهم نمی‌توانیم برای آنچه قرار است پس از تجربه جنگ یا بحران با آن روبرو شویم، آماده گردیم. تجربه جنگ یا بحران، به میزان قابل توجهی آسیب روان‌شناختی برای ما به … ادامه

در شرایط بحرانی و اضطرار، چطور از سلامت روان‌مان مراقبت کنیم؟

تهیه شده توسط: دکتر پیمان دوستی/ مرکز خدمات روان‌شناسی پذیرش و تعهد / هنگام تجربه بحران و شرایط اضطرار، بدن ما چه واکنش هایی نشان می‌دهد؟ درک این موضوع که بدن ما در شرایط بحران و اضطرار، چه واکنش‌هایی نشان می‌دهد، اهمیت بالایی دارد. هر چه بیشتر بتوانیم بدن خود را درک کنیم، به شکل … ادامه

درک هویت جنسیتی از منظر نظریه چارچوب رابطه‌ای (RFT)

در سال‌های اخیر، بحث درباره هویت جنسیتی بیش از هر زمان دیگری وارد گفت‌وگوهای اجتماعی شده است. پرسش بسیار شایع این است که «هویت جنسیتی دقیقاً چگونه شکل می‌گیرد؟» آیا امری زیستی است؟ تربیتی است؟ یا ترکیبی از هر دو؟ یکی از نگاه های جالب و کمتر شناخته‌شده برای پاسخ به این پرسش، نظریه چارچوب … ادامه